Toxic Positivity là gì? Khi sự "tích cực" trở thành gánh nặng tâm lý của Gen Z

Toxic Positivity là gì? Khi sự "tích cực" trở thành gánh nặng tâm lý của Gen Z

Tưởng tượng nha, đang lúc mình siu stress vì deadline dí, thi rớt môn, hay đơn giản là vừa chia tay 'crush' 3 năm. Tự nhiên con bạn thân chạy đến vỗ vai: "Thôi mày ơi, lạc quan lên đi, mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi mà!". Hoặc bạn bè trên mạng thì cứ share mấy caption kiểu "Vô tư đi em ơi, đời có mấy khi vui", "Luôn mỉm cười, mọi điều tốt đẹp sẽ đến". Nghe thì tưởng tích cực lắm, nhưng sao trong lòng mình lại thấy... khó chịu, tủi thân thêm xỉu? Cảm giác như nỗi buồn của mình bị phớt lờ, bị coi nhẹ, thậm chí còn thấy có lỗi vì đã không vui vẻ được như người ta vậy. Ừ đó, cái vibe "tích cực" mà mình đang nói đến, chính là "toxic positivity" (tích cực độc hại) đó Gen Z à. Nó đang trở thành một gánh nặng siêu to khổng lồ cho sức khỏe tinh thần của chúng mình đó.

Toxic Positivity là gì mà nghe creepy zị?

Đúng như tên gọi của nó, toxic positivity là một dạng tích cực bị "độc hóa" đó mọi người. Nó không phải là khuyến khích mình sống vui vẻ hay lạc quan đâu nha. Mà nó đẩy mọi thứ đi quá xa, đến mức phủ nhận hoàn toàn những cảm xúc tiêu cực như buồn bã, tức giận, thất vọng hay lo lắng. Kiểu gì cũng phải "nhìn vào mặt tích cực", "mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi", bất kể mình đang gặp vấn đề gì đi chăng nữa.

Nghĩa là, thay vì cho phép mình được buồn một cách tự nhiên, toxic positivity lại ép mình phải giả vờ vui vẻ, phải "vibe" tích cực dù trong lòng đang bão tố. Điều này làm cho cảm xúc thật sự của mình bị đè nén, không được công nhận, và lâu dần thì nó cứ ẩn sâu bên trong, âm ỉ và gây hại cho mình.

Khi "siêu tích cực" biến thành "siêu áp lực" cho Gen Z

Gen Z chúng mình lớn lên trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mà ai cũng muốn flex cuộc sống "slay" nhất, hoàn hảo nhất. Mấy tấm hình check-in sang chảnh, những câu chuyện thành công, hay caption "luôn cười dù khó khăn" tràn ngập newsfeed. Điều này vô hình trung tạo ra một áp lực cực lớn, khiến chúng mình cảm thấy mình phải luôn luôn tích cực, luôn luôn vui vẻ mới là "chuẩn".

Nếu mình buồn, mình lo lắng, mình sợ hãi thì cứ như là "thua cuộc" vậy đó. Mình sẽ bắt đầu nghi ngờ bản thân, cảm thấy tội lỗi vì những cảm xúc tiêu cực. Mà cái gì bị đè nén quá thì cũng sẽ bùng nổ thôi, đúng không? Lâu dần, những cảm xúc này có thể dẫn đến stress nặng, lo âu, trầm cảm, hoặc thậm chí là làm giảm khả năng đối diện và giải quyết vấn đề của chính mình nữa.

Nhận diện "vibe độc hại": Mấy dấu hiệu nào cho thấy mình đang dính "toxic positivity"?

Vậy làm sao để biết mình có đang bị dính phải cái "vibe độc hại" này không? Cùng check mấy dấu hiệu sau đây nha:

Bản thân bạn bị ảnh hưởng:
- Khi bạn chia sẻ nỗi buồn hay khó khăn, bạn thường nhận được câu trả lời kiểu: "Có gì đâu mà buồn", "Sợ hãi làm gì, tích cực lên!", "Cố lên, mọi chuyện sẽ qua thôi!".
- Bạn cảm thấy có lỗi, thậm chí là xấu hổ khi mình có cảm xúc tiêu cực.
- Bạn tự ép buộc bản thân phải giả vờ vui vẻ, lạc quan ngay cả khi bạn không muốn chút nào.
- Bạn cảm thấy cảm xúc của mình không được ai công nhận, bị phớt lờ.
Bạn đang vô tình trở thành người "toxic positive":
- Bạn hay dùng những câu khuyên nhủ chung chung như "suy nghĩ tích cực lên", "mọi chuyện rồi sẽ ổn", thay vì lắng nghe bạn bè mình.
- Bạn thường cố gắng thay đổi cảm xúc tiêu cực của người khác thành tích cực ngay lập tức.
- Bạn hay nói kiểu "có những người còn khổ hơn mày nhiều", để so sánh và làm giảm đi nỗi đau của người khác.

Chill đi Gen Z ơi: Cách đối phó với "tích cực độc hại" nè!

Yên tâm đi, dù nghe có vẻ "độc hại" nhưng chúng mình hoàn toàn có thể đối phó được với toxic positivity nha. Quan trọng là phải biết cách "chill" và bảo vệ sức khỏe tinh thần của mình.

Đối với chính bạn:

Chấp nhận mọi cảm xúc: Buồn, giận, thất vọng, sợ hãi... tất cả đều là một phần của cuộc sống. Đừng cố gắng trốn tránh chúng. Cho phép bản thân được cảm nhận và đối diện với chúng một cách chân thật nhất.
Tìm kiếm sự đồng cảm, không phải lời khuyên: Hãy tìm những người bạn thực sự lắng nghe mà không phán xét, không cố gắng "sửa chữa" bạn. Đôi khi chỉ cần một cái ôm, một lời "mình hiểu" cũng đủ xoa dịu hơn ngàn lời "cố lên" rồi.
Đặt ranh giới cá nhân: Nếu ai đó liên tục đổ "tích cực độc hại" vào bạn, hãy khéo léo nói rõ rằng bạn cần được cảm nhận cảm xúc của mình một cách trọn vẹn. Bạn có thể nói: "Mình biết bạn có ý tốt, nhưng giờ mình chỉ muốn được buồn một chút thôi."

Đối với bạn bè và những người xung quanh:

Học cách lắng nghe chủ động: Thay vì vội vàng đưa ra lời khuyên, hãy hỏi: "Bạn có muốn chia sẻ không?", "Mình có thể giúp gì cho bạn lúc này?". Đôi khi sự hiện diện và lắng nghe chân thành còn giá trị hơn mọi lời khuyên sáo rỗng.
Đồng cảm thay vì phủ nhận: Thay vì nói "đừng buồn", hãy thử nói "Mình hiểu cảm giác của bạn lúc này", "Mọi chuyện xảy ra thật không dễ dàng chút nào".
Khuyến khích tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp: Nếu thấy bạn bè quá nặng nề, đừng ngần ngại gợi ý họ tìm đến chuyên gia tâm lý. Đó là cách yêu thương và giúp đỡ hiệu quả nhất đó.

Nếu bạn vẫn còn băn khoăn toxic positivity là gì và liệu mình có đang mắc phải hay không, hoặc muốn hiểu rõ hơn về cách mình đang đối diện với cảm xúc, thử làm một bài test nhỏ trên movui.vn để hiểu rõ hơn về bản thân nhé.

Thế giới này vốn dĩ đã đủ khó khăn rồi, nên đừng tự tạo thêm gánh nặng cho bản thân bằng việc phải luôn luôn "tích cực" giả tạo nha Gen Z. Hãy cứ là chính mình, chấp nhận mọi hỉ nộ ái ố, và tìm kiếm sự hỗ trợ thật tâm. Bởi vì, cảm xúc thật sự mới là chìa khóa để mình thực sự mạnh mẽ và hạnh phúc. Bạn nghĩ sao về toxic positivity? Đã bao giờ bạn gặp phải tình huống này chưa? Kể mình nghe với nha!